طلاق توافقی تعبیری عامیانه از طلاق خلع است که قانونگذار به تبعیت از شرع و نظریات فقهی در ماده ۱۱۴۶ و ۱۱۴۷ قانون مدنی آن را این چنین تعریف می کند،” در صورت کراهت زوجه (خلع) یا کراهت هر دوی زوجین (مبارات) نسبت به ادامه زندگی مشترک در صورت تمایل، تکلیف حقوق زوجه (مهریه، نفقه، حضانت فرزند، ملاقات فرزند، جهیزیه، اجرت المثل ایام زوجیت) مشخص شده و طرفین با توافق بر سر اصل طلاق توافقی و سایر موارد ناشی از زوجیت اقدام به طلاق می نماید.

نکته قابل تامل اینکه در صورتیکه زوجین بر سر کوچکترین مسئله ای در جریان انجام طلاق توافقی دچار اختلاف شوند، طلاق وصف توافقی ندارد و متقاضی و خواهان طلاق اعم از اینکه زوج و زوجه باشد باید خود به تنهایی اقدام به طلاق نماید.

طلاق توافق به سه صورت قابل طرح در دادگاه خانواده می باشد :

۱-دادخواست با تقاضای زوج و زوجه و با خواسته درخواست طلاق توافقی و یا درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش باشد. که در این صورت خواهان زوج و زوجه می باشند و خوانده ای در دادخواست قید نمی شود و هردوی زوجین یا وکلای آنان باید نسبت به ثبت و امضای دادخواست طلاق توافقی اقدام نمایند.

۲-دادخواست ابتدا از طرف زوج به طرفیت زوجه باشد ولی با حضور زوجه و اعلام موافقت بر طلاق، به توافقی تبدیل شود.در این مورد اصولاً باید گزارش اصلاحی صادر شود ویا اینکه خواهان با توجه به موافقت زوجه اقدام به تغییر خواسته در جلسه رسیدگی می نماید و خواسته خود را از صدور گواهی عدم امکان سازش به طلاق توافقی تغییر می دهد.

۳-دادخواست ابتدا از طرف زوجه به طرفیت زوج باشد ولی با حضور زوج و اعلام موافقت بر طلاق، به توافقی تبدیل شود.

مراحل انجام طلاق توافقی :

۱-مراجعه به مشاوران مورد تایید سازمان بهزیستی جهت مشاوره و غربالگری طلاق از طریق ثبت نام در سامانه تصمیم به نشانی https://zaman.behzisti.net

۲-پس از صدور گواهی از جانب مشاوران مورد تایید سازمان بهزیستی، مراجعه به دفتر خدمات قضایی و ثبت دادخواست طلاق توافقی

۳-شرکت در جلسه رسیدگی به طلاق توافقی در دادگاه خانواده

۴-تنظیم صورتجلسه توافقات بین زوجین

۵-ارجاع به واحد مشاوره دادگاه از جانب قاضی دادگاه خانواده

۶- صدور دادنامه طلاق توافقی یا همان گواهی عدم امکان سازش

۷-مراجعه به دفترخانه طلاق جهت اجرای صیغه طلاق

البته همان طور که ذکر شد اگر دادخواست ابتدا از طرف زوج به طرفیت زوجه یا از طرف زوجه به طرفیت زوج باشد و طرف مقابل در دادگاه حاضر شود و در خصوص طلاق اعلام موافقت نماید و در خصوص حقوق زوجه و سایر مسائل نیز باهم توافق داشته باشند، خواسته به طلاق توافقی قابل تغییر بوده که در این صورت نیازی به به ثبت نام در سامانه تصمیم و ارائه گواهی مشاور خانواده وجود ندارد.

همچنین زوجین می توانند برای انجام طلاق توافقی هر دو به یک دفتر وکالت یا هر کدام به یک وکیل مجزا مراجعه نمایند و طی کلیه مراحل طلاق توافقی را به دو وکیل با تجربه و متخصص در زمینه طلاق توافقی بسپارند.

مدارک لازم برای طلاق توافقی :

۱-شناسنامه و کارت ملی زوجین

۲-سند ازدواج :

در صورتی که اصل سند ازدواج به هر دلیلی در دسترس زوجین نباشد می توانند از دفترخانه ازدواجی که آن را ثبت نموده است رونوشت عقد نامه را بگیرند.

۳- گواهی مرکز مشاوره و غربالگری طلاق :

همانطور که گفته شد در حال حاضر و به موجب دستور العملی که از آبان ماده سال ۱۳۹۸ اجرایی شده است ضرورت دارد زوجین قبل از تقدیم دادخواست طلاق از مراکز مشاوره و غربالگری طلاق وابسته به سازمان بهزیستی گواهی  نامه ای  مبنی بر عدم اصلاح رابطه زوجین دریافت نموده و ضمیمه دادخواست خود نمایند.

۴-گواهی عدم بارداری :

ارایه ی گواهی عدم بارداری به دادگاه رسیدگی کننده و دفتر ثبت طلاق الزامی است. در صورتی که زوجه باردار باشد مانعی برای درخواست طلاق و صدور رای طلاق و ثبت آن وجود ندارد و زوجین در این صورت باید درباره مواردی مانند هزینه‌های زایمان، نفقه زن و حضانت فرزند به توافق برسند.

۵- دادنامه طلاق توافقی :

نسخه ای از دادنامه که توسط دادگاه برابر اصل شده به همراه مدارک باید به دفترخانه ارائه شود.

۶- گواهی قطعیت دادنامه :

دفتر شعبه صادرکننده رای به درخواست طرفین یا وکلای آنها گواهی مبنی بر قطعیت دادنامه و عدم اعتراض به حکم طلاق یا انقضاء مدت تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی صادر نموده و جهت ارائه به دفترخانه به ایشان می دهد.

مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش در طلاق توافقی :

۱-مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش برای تسلیم به دفتر رسمی ازدواج و طلاق سه ماه پس از تاریخ ابلاغ رأی قطعی یا قطعی شدن رأی است. چنانچه گواهی مذکور ظرف این مهلت تسلیم نشود یا طرفی که آن را به دفترخانه رسمی طلاق تسلیم کرده است ظرف سه ماه از تاریخ تسلیم در دفترخانه حاضر نشود یا مدارک لازم را ارایه نکند، گواهی صادرشده از درجه اعتبار ساقط است. هرگاه گواهی عدم امکان سازش صادرشده بر اساس توافق زوجین به حکم قانون از درجه اعتبار ساقط شود تمامی توافقاتی که گواهی مذکور بر مبنای آن صادر شده است، ملغی می‌شود.

۲-هرگاه زوج در مهلت مقرر به دفتر رسمی ازدواج و طلاق مراجعه و گواهی عدم امکان سازش را تسلیم کند، در صورتی که زوجه ظرف یک هفته در دفترخانه حاضر نشود سردفتر به زوجین اخطار می‌کند برای اجرای صیغه طلاق و ثبت آن در دفترخانه حاضر شوند. در صورت حضور نیافتن زوجه، صیغه طلاق جاری و پس از ثبت به وسیله دفترخانه مراتب به اطلاع زوجه می‌رسد.

۳-هرگاه گواهی عدم امکان سازش بنا بر توافق زوجین صادر شده باشد، در صورتی که زوجه بنا بر اعلام دادگاه صادرکننده رأی و یا به موجب سند رسمی در اجرای صیغه طلاق وکالت بلاعزل داشته باشد، حضور نیافتن زوج، مانع اجرای صیغه طلاق و ثبت آن نیست.اجرای صیغه طلاق با رعایت جهات شرعی در دفترخانه یا در محل دیگر و با حضور سردفتر صورت می‌گیرد.

در پایان توصیه می گردد که برای انجام صحیح و سریع پروسه طلاق توافقی و کاهش هزینه ها از وکیل دادگستری مشورت گرفته یا انجام این امر را به گروه وکلای عدل آفرین بسپارید