با افزایش آگاهی بانوان نسبت به حقوق انسانی و مدنی خود، بسیاری از بانوان افزودن شروطی را با عنوان شروط ضمن عقد یا شروط افزوده، ضروری می‌دانند؛ از سوی دیگر بسیاری از خانواده‌ها دریافت حقوقی مانند: وکالت در طلاق از جانب زوج به زوجه را خوش‌ یمن نمی‌دانند و تصور می‌کنند، زنی که از همان ابتدای زندگی به‌دنبال حق طلاق باشد، گویی بار سفر را بسته و آماده جدایی است. در این مطلب این موضوع و مسایل مرتبط با شروط ازدواج را با هم مورد بررسی قرار می‌دهیم.

در سند ازدواج یا عقدنامه شروطی درج شده است که عبارت اند از :

۱-سوء رفتار و یا سوء معاشرت زوج به حدی باشد که ادامه زندگی را برای زوجه غیر قابل تحمل سازد.

۲-ابتلاء زوج به امراض صعب‌العلاج به گونه‌ای که دوام زناشویی برای زوجه مخاطره‌آمیز باشد.

۳-جنون زوج در مواردی که فسخ نکاح شرعا ممکن نباشد.

۴-عدم رعایت دستور دادگاه در مورد منع اشتغال زوج به شغلی که طبق نظر دادگاه صالح، منافی با مصالح خانوادگی و حیثیت زوجه باشد.

۵-ابتلاء زوج به هر گونه اعتیاد مضری که به تشخیص دادگاه به اساس زندگی خانوادگی خلل آورد و ادامه زندگی برای زوجه دشوار باشد.

۶-در صورتی‌که پس از گذشت پنج سال زوجه از شوهر خود به جهت عقیم بودن و یا عوارض جسمی دیگر زوج صاحب فرزند نشود.

۷-در صورتی‌که زوج مفقودالاثر شود و ظرف شش ماه پس از مراجعه زوجه به دادگاه پیدا نشود.

در صورت وقوع این شروط ، دادگاه شرایط طلاق از زوج را برای زوجه فراهم می‌کند و زوجه می تواند با اثبات این شروط و وقوع عسر و حرج زمینه طلاق خود را فراهم سازد.
لازم به ذکر است که اگر طلاق به درخواست زوج باشد و این درخواست به دلیل سوء رفتار زوجه یا تخلف از وظایف زناشویی زوجه نباشد، زوج باید تا نیمی از دارایی خود را که در ایام زناشویی به‌دست آورده است یا معادل آن را به زوجه بدهد. 

شروط ازدواج دیگری که می‌توان به عقدنامه افزود :

عدم آگاهی بانوان نسبت به حقوقی که می‌توانند به ‌صورت قانونی از آن‌ها برخوردار شوند باعث شده است در بسیاری از موارد با بدترین شرایط در زندگی زناشویی مواجه شوند، بدون آن‌که بتوانند از حقوق اولیه و انسانی خود دفاع کنند. همین عدم آگاهی باعث شده است بسیاری از بانوان تنها راز موفقیت خود را در تعیین مهریه‌های سنگین بدانند؛ این درحالی است که مهریه، تضمینی برای خوشبختی نیست و در بسیاری از موارد بانوان نمی‌توانند از آن به عنوان دستاویزی برای دستیابی به حقوق خود استفاده کنند. بانوان می توانند با تعیین برخی از شروط اضافی ازدواج یا شروط ضمن عقد ازدواج از حقوق انسانی برابر برخوردار شوند که با برخی از آن‌ها آشنا می‌شویم. وقطعا این امر میتواند مورد توافق زوجین قرار گیرد چراکه تعداد بالای سکه بعنوان مهریه موجب تکدر خاطر و نگرانی زوج است و تمایلی به گرو گرفتن حقوق انسانی زوجه و ایجاد دینی سنگین برای خود ندارد.

الف : حق خروج از کشور

بسیاری از خانم‌ها برای شرکت در المپیادهای علمی یا رقابت‌های ورزشی و حتی شرکت در سمینارهای علمی یا جلسات مرتبط با کسب‌وکارو یا تفریح و دیدار با خانواده و بستگان، نیاز به خروج از کشور دارند؛ که متاسفانه برابر قوانین در حال حاضر بانوان عزیز جهت خروج از کشور نیاز به رضایت خروج از کشور از جانب زوج دارند و چون این حق در شروط ازدواج آن‌ها ذکر و تعیین نشده است، ممکن است همسران ایشان مانع از خروج شوند و یا دسترسی به ایشان جهت اخذ رضایت کتبی و محضری مقدور نباشد و از شرکت در مسابقات و دیدار بستگان خود محروم شوند که در موارد گوناگونی شاهد این شرایط بوده‌ایم.

ب-حق انجام برخی از جراحی‌ها

در حال حاضر بانوان برای انجام عمل‌های جراحی مانند: جراحی زیبایی یا برخی جراحی‌های درمانی نیازمند دریافت رضایت از جانب همسر هستند. که در صورت دریافت این حق در شروط ازدواج دیگر به این رضایت پیش از عمل نیازی نخواهند داشت و متاسفانه چنانچه در شرایط خاص دسترسی به همسر یا اخذ موافقت از ایشان مقدور نباشد بانوان ممکن است جهت انجام جراحی درمانی یا زیبایی که از حقوق انسانی هر فرد است محروم شوند.

ج-وکالت در طلاق

به یاد داشته باشید عنوان حق طلاق از جانب زوجه به این امر نادرست است و در واقع این حق ، وکالتی است که از جانب زوج به زوجه برای اقدام به طلاق داده می‌شود. بسیاری از خانم‌ها به‌دلیل نداشتن این حق مجبور می‌شوند مهریه خود را و یا در موارد بیشتر از مهریه خود را ببخشند تا شاید  بتوانند از دست همسر ناسازگار خود خلاصی یابند.

د-تنصیف اموال

همانطور که گفتیم در بخشی از عقدنامه به مبحث تنصیف اموال پرداخته شده است و این مبحث تنها در شرایطی ممکن می‌شود که درخواست طلاق از سوی زوجه  و یا ناشی از سوءرفتار وی نباشد؛ اما می‌توان این شرط را به‌گونه‌ای تعیین کرد که در هر صورتی اگر زوجین از هم جدا شدند، اموال آن‌ها به‌طور مساوی تقسیم شود.

البته حقوق بسیاری نظیر حق اشتغال به هر شغل که زوجه مایل باشد یا اختیار ادامه تحصیل تا هر مرحله که زوجه لازم بداند یا اختیار تعیین مسکن و بسیاری حقوق دیگرنیز قابل طرح در عقدنامه می باشد.

چه زمانی می‌توانیم برای دریافت این حقوق اقدام کنیم

بدون شک بهترین زمان برای برخورداری از این حقوق و تنظیم شروط اضافی ضمن عقد، درست در زمان تنظیم عقدنامه است؛ اما در هر زمان و در هر مرحله از زندگی مشترک نیز می‌توان این شروط را طی سندی در دفاتر اسناد رسمی، ثبت نمود.